COP31’de adil geçiş toplantısı: Kurum’dan ‘tek reçete yok’ mesajı
COP31 Başkanı Murat Kurum, Antalya'daki toplantıda ülkelerin koşullarının farklı olduğunu belirterek adil geçişin tek bir reçetesi olmadığını söyledi. Kurum, COP30'da kararlaştırılan Adil Geçiş Mekanizması'nın işleyişine de değindi.

Antalya’da sürmekte olan COP31 İklim Zirvesi’nin sekizinci gününde, adil geçiş konusunu ele alan Dördüncü Yıllık Üst Düzey Bakanlar Yuvarlak Masa Toplantısı yapıldı. Adil geçiş, iklim dostu bir ekonomiye geçerken çalışanların, ailelerin ve bölgelerin zarar görmemesini hedefleyen bir yaklaşım olarak tanımlanıyor. Toplantıda COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum konuştu.
Kurum, adil geçişin tek bir yolu olmadığını söyledi. Ülkelerin enerji kaynaklarının, mali imkanlarının, sanayi yapılarının ve kalkınma ihtiyaçlarının birbirinden farklı olduğunu belirtti. Ortak fakat farklılaştırılmış sorumluluklar ilkesinin, yani her ülkenin iklim mücadelesinde imkanları ölçüsünde sorumluluk alması anlayışının önemli bir çerçeve sunduğunu ifade etti. Kurum’a göre ülkelerin kendi belirlediği yollar desteklenirken yoksulluğun azaltılması, enerjiye erişim ve kalkınma hakkı da birlikte gözetilmeli. Dönüşümün faydası da maliyeti de adil biçimde paylaşılmalı.
Toplantıda Birleşik Arap Emirlikleri Adil Geçiş İş Programı’nda kaydedilen ilerleme değerlendirildi. Ülkelerin adil, kapsayıcı ve kendi koşullarına uygun bir geçişi nasıl daha iyi hayata geçirebileceği de konuşuldu. COP31 Müzakereler Başkanı ve Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen ile BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) İcra Sekreteri Simon Stiell de birer konuşma yaptı.
Kurum, Antalya’daki somut görevin, COP30’da kurulmasına karar verilen Adil Geçiş Mekanizması’nın nasıl çalışacağını şekillendirmek olduğunu söyledi. Ülkelerin ihtiyaç duyduklarında teknik uzmanlığa ulaşabilmesini, kurumlarının kapasitesini geliştirebilmesini ve bilgi paylaşımından yararlanabilmesini istedi. Yerel yönetimlerin de dönüşümden etkilenen topluluklarla çalışırken daha güçlü araçlara sahip olması gerektiğini söyledi. Yeni yapılar kurmaktan çok mevcut imkanları birbirine bağlayan, ülkelerin talebine cevap veren bir sistemin değerli olacağını belirtti.
Konuşmasında insanların sorularına da değinen Kurum, bir çalışanın mesleğinin ne olacağını, bir ailenin enerji faturasını, küçük bir işletmenin yatırımı nasıl yapacağını ve gençlerin yeni ekonomide yer bulup bulamayacağını merak ettiğini anlattı. Adil geçişin bu sorulara güven veren cevaplar üretmek olduğunu söyledi. Çalışanların yeni beceriler kazanması, etkilenen bölgelerin yeni ekonomik alanlarla güçlenmesi ve ailelerin sosyal güvenliğinin korunmasının sürecin parçası olduğunu ekledi.
Kurum, COP31 Başkanlığı’nın ‘Diyalog, Uzlaşı ve Aksiyon’ anlayışını adil geçişe de uyguladığını söyledi. Ona göre diyalog dönüşümden etkilenenleri dinlemek, uzlaşı ülkelerin farklı şartlarını gözeten ortak bir yol bulmak, aksiyon ise konuşulanların çalışanların, ailelerin, şehirlerin ve işletmelerin hayatında karşılık bulması demek. Kurum, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da COP31 Liderler Zirvesi’nde finansmanın en çok ihtiyaç duyanlara ulaşmasını ve ülkelerin ulusal önceliklerinin korunmasını vurguladığını hatırlattı.






