Yumurtalık kanserinde sıcak kemoterapi cerrahi sürecini destekliyor

Jinekolojik Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, over kanseri olarak da bilinen yumurtalık kanserinde sıcak kemoterapinin yerinin doğru kavranması gerektiğini belirterek yöntemin her hastaya rutin uygulanmadığını ve yalnızca uygun koşullarda cerrahiyi tamamlayıcı bir rol üstlendiğini ifade etti.

Yumurtalık kanseri, karın zarına ve karın içindeki organların yüzeylerine yayılım gösterebilen bir hastalıktır. Bu sebeple ameliyatın sınırları tek başına yumurtalıklarla kalmayabilmektedir. Tedavi yönteminin belirlenmesinde tümörün yapısal özellikleri, hastalığın vücuttaki yaygınlığı ve kişinin genel sağlık tablosu bir arada incelenir.

Ameliyatta temel amaç tümörlerin temizlenmesidir

Müdahalelerde ana hedefin hastanın güvenliği korunarak görülebilen tümör odaklarının bütünüyle temizlenmesi olduğunu aktaran Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, süreci şu sözlerle aktardı:

“Amacımız, güvenli biçimde gözle görülür tümör bırakmamaktır. Bunun için karın içindeki hastalığı bir bütün olarak değerlendirmek gerekir. Bazı hastalarda bağırsak, diyafram yüzeyi veya diğer bölgelerdeki tümör odaklarının da çıkarılması gerekebilir. Her aşamada tümörün temizlenmesi kadar hastanın güvenliğini ve ameliyat sonrası iyileşmesini de gözetiyoruz.”

Sıcak kemoterapinin uygulanma şekli ve bilimsel veriler

Tıbbi literatürde HIPEC, yani hipertermik intraperitoneal kemoterapi adıyla geçen bu yöntem, ısıtılmış ilaçlı sıvının ameliyat esnasında özel bir mekanizma ile karın boşluğunda belli bir müddet dolaştırılması prensibine dayanır. Cerrahi işlemle kitlelerin alınmasının ardından devreye giren uygulama, karında kalabilecek gözle seçilemeyen mikroskobik kanser hücrelerini yok etmeyi hedefler. İşlemde tercih edilen ilaç türü, uygulama sıcaklığı ve süresi belirlenmiş tedavi protokolüne göre düzenlenir.

Uygulamanın sınırlarına değinen Kahramanoğlu, “Sıcak kemoterapi, ameliyatta çıkarılması gereken tümörlerin yerine geçen bir yöntem değildir. Cerrahiyi tamamlayabilir, ancak yetersiz tümör temizliğini telafi edeceği düşünülmemelidir. Ameliyat sonrasında gerekli olan diğer kemoterapi tedavilerinin de yerini tutmaz.” dedi.

Yöntemin sağladığı faydayı destekleyen bilimsel bulgular, ameliyat öncesinde kemoterapi sürecinden geçen ve sonrasında cerrahi uygulanan seçilmiş evre III epitelyal yumurtalık kanseri vakalarından elde edilmektedir. Bu hasta grubunun takip edildiği OVHIPEC-1 çalışmasının uzun vadeli neticeleri, cerrahiye bu yöntemin eklenmesiyle hastalığın nüksetme süresinin gecikebildiğini ve genel yaşam süresinin uzayabildiğini ortaya koymaktadır.

Hastalığın ilk defa tekrarladığı, platin temelli kemoterapiye olumlu yanıt veren ve gözle görülen tümörlerin tamamen alınabildiği seçilmiş grupta da yaşam süresi açısından kazanımlar bildiren araştırmalar mevcuttur. Fakat bu grupta ağır yan etkilerde yükseliş saptandığı için fayda ve risk dengesinin titizlikle kurulması şarttır.

Elde edilen verilerin her evreye ya da her tümör türüne uyarlanamayacağını kaydeden uzman, hastanın genel durumu, böbrek fonksiyonları, ilaca yanıtı ve ameliyatın kapsamının süreci şekillendirdiğini bildirdi. Güncel ASCO kılavuzu da operasyon öncesi kemoterapi gören, genel sağlık durumu ve böbrek değerleri uygun evre III hastalarda yöntemin ameliyat esnasında seçenek olarak sunulabileceğini aktarmaktadır.

Karar sürecini özetleyen Kahramanoğlu, “Bir tedavinin uygulanabiliyor olması, o hasta için mutlaka gerekli olduğu anlamına gelmez. Önce bu uygulamadan beklediğimiz yararı belirliyoruz. Sonra olası yan etkileri ve hastanın sağlık durumunu birlikte ele alıyoruz. Kararı, hastamıza seçenekleri açıkça anlatarak veriyoruz.” ifadelerini kullandı.

Planlama operasyondan önce başlar

İleri evredeki vakalarda cerrahiyle başlanabileceği gibi, kimi hastalarda öncelikle kemoterapi verilmesi daha doğru olabilmektedir. Bu kararın jinekolojik onkoloji disipliniyle alınması gereklidir. Kapsamlı cerrahiler ise ameliyat tecrübesinin yanı sıra anestezi, lüzumu halinde yoğun bakım, medikal onkoloji ve operasyon sonrası bakım birimlerinin eş güdümünü gerektirir.

Tedavide bütüncül bakışın altını çizen Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, şunları dile getirdi: “Hedefimiz yalnızca ameliyatı tamamlamak değil, hastanın bütün tedavi sürecini en doğru biçimde planlamaktır. Hangi hastaya, hangi zamanda, ne kapsamda cerrahi yapılacağı en az ameliyatın tekniği kadar önemlidir. Sıcak kemoterapi de bu planın, bilimsel verilerle desteklenen uygun bir parçası olduğunda değer taşır.”